Versailles kreeg onverwacht een golf van aandacht toen acteur Guillaume Depardieu, de zoon van Gerard, op 13 oktober 2008 kwam te overlijden door complicaties bij een longontsteking. Versailles was niet zijn laatste filmoptreden maar het blijft een wat vreemde gewaarwording naar iemand op film te kijken die zojuist op jonge leeftijd (37) is overleden.  

Het leven van Nina (Judith Chemla) ziet er niet bijzonder rooskleurig uit. Ze heeft geen werk, heeft alle contact met haar familie verloren en zwerft met haar vijfjarige zoontje Enzo (Max Baissette de Malglaive) door de straten van Parijs, die door haar ogen beduidend minder romantische en idyllisch zijn. Ook de schoonheid van het park en het paleis van Versailles worden overschaduwd door het leven aan de zelfkant van de samenleving. Toch leert Nina daar de jonge thuisloze Damien (Guillaume Depardieu) kennen. Damien heeft op korte termijn ook geen vooruitzicht op een beter leven maar heeft zich neergelegd bij zijn situatie en heeft zich gekeerd tegen alles waar de samenleving voor staat. Nadat Nina en Damien de nacht met elkaar hebben doorgebracht wordt Damien de ochtend daarna wakker in gezelschap van de kleine Enzo. Moeder Nina is er vandoor en het ziet er naar uit dat Damien niets anders kan doen dan Enzo onder zijn hoede te nemen. Hij kan de kleine knaap immers niet aan zijn lot overlaten. Maar makkelijk valt het de in zichzelf gekeerde en sociaal ontregelde Damien niet.

Het leven aan de zelfkant van de maatschappij levert doorgaans intrigerende maar ook wrange verhalen op van mensen die slachtoffer worden van het monster van de bureaucratie omdat ze niet in een hokje te plaatsen zijn en letterlijk van het kastje naar de muur worden gestuurd. In Versailles is het Nina die met de moed der wanhoop nog steeds van het kastje naar de muur wordt gezonden. Damien heeft zich erbij neergelegd dat hij nooit meer zijn weg zal vinden binnen de vaste patronen en netwerken van de samenleving en heeft zijn eigen zekerheid geschapen. In een omgekeerde wereld van slechten is Damien voor Nina de minder slechte oplossing voor haar zoontje. En de komst van Enzo brengt ook de verstokte Damien aan het wankelen. Enzo is immers nog een kleine jongen en mag niet voorbestemd zijn voor het leven dat hij noodgedwongen heeft moeten kiezen. Enzo heeft recht op een ´normaal´ leven in de samenleving. 

Regisseur Pierre Schöller levert met Versailles pas zijn tweede speelfilm af. De titel van zijn nieuwe film brengt direct associaties met de pracht en praal van het grootse kasteel met de rijke historie. Schöller speelt op innemende wijze met het contrast tussen de verfijnde schoonheid van het betere leven en de wrange realiteit van het leven in de goot, of beter de bossen rond het kasteel waar talloze zwervers, dak- en thuislozen hun heil zoeken. Dat Schöller hierbij ten strijde trekt tegen de bureaucratische uitwassen van de huidige samenleving en maatschappij is al snel duidelijk. Toch laat hij de kritische houding en de bijna vergoddelijking van het bestaan van de zwerver gaandeweg varen om plaats te maken voor een melodrama wanneer Enzo meer gewicht in de schaal legt en Damien ineens de zoon lijkt te hebben gevonden die hij nooit had en waarschijnlijk ook nooit had willen hebben. Dat het jong ook nog een vertederend snoetje heeft maakt het dan ook makkelijker om de stap naar melodrama te maken. Maar Versailles is geen The Kid van Chaplin met de destijds ook zo vertederende Jackie Coogan. 

Versailles is de film van Guillaume Depardieu. Met zijn krachtige charisma en een achtergrond van een ruig persoonlijk leven is hij de vertolker bij uitstek voor een karakter als Damien. Door schandalen, botsingen met de wet, overmatig drankgebruik en capriolen als snelheidsmaniak maar ook zondermeer goede vertolkingen in films heeft hij zich los kunnen weken van de naam van zijn illustere vader. De ruwe bolster en in dit geval ook ruwe pit zet een prachtige rol neer als de sociaal murw geslagen Damien en het is daarom zo spijtig dat Schöller gaandeweg kiest voor tranentrekkerij. De ruwe, ongepolijste Damien is vele malen interessanter dan de Damien die bezwijkt voor de Disney kinderogen van Enzo.   

Het is jammer dat Schöller het bewustwordingsproces van diepe armoede in de westerse samenleving anno 2008 en verder gaandeweg laat varen. Zo bezwijkt Versailles meer en meer onder het melodramatische gewicht dat meer en meer aan sociale zeggingskracht verliest. De emoties in de opbouw van de film zullen daarmee aanmerkelijk anders zijn dan bij het verlaten van de zaal.

Constant Hoogenbosch
©Movie Machine 2008