Na zijn meermaals bekroonde Songs from the second floor (2000) geeft regisseur Roy Anderson wederom ruim baan aan zijn inktzwarte en tragikomische humor. In gefilmde tableaux vivants staan de kleurrijke inwoners van een Zweedse stad centraal. Zonder al teveel dialoog en actie passeert een mozaïek van korte impressies de revue. Soms grotesk, soms absurd, soms grappig, dan weer tragisch maar altijd schreeuwend om aandacht. 

You, the living toont in rond 50 korte en wat langere episoden observaties van alledaagse en minder alledaagse mensen en gebeurtenissen in een Zweedse stad in de 21ste eeuw.  Met een statische cameravoering, weinig tot geen beweging en een minimum aan dialoog brengt Andersson de ons omringende realiteit terug tot de essentie en dat maakt hem universeel herkenbaar. De humor is ondanks zijn soms absurde invalshoek toch subtiel en komt voort uit de pure observatie van alledaagse dingen, die groot worden uitgelicht en daarmee tot overmaatse proporties worden gebracht. En zo ontvouwt zich een kleurrijk palet aan grappige, groteske, absurde, wrede en gevoelige impressies. De karakters die Andersson daarbij ten tonele voert staan voor de verschillende facetten van het mens zijn en hoe zij zich ten opzichte van elkaar gedragen.

Met Sånger från andra våningen (Songs from the second floor) uit 2000 viel Anderson in Cannes in de prijzen. Zijn hand is in You, the living meteen herkenbaar. Er is veel oog voor detail en setting en zijn sobere aanpak komt tot op zekere hoogte overeen met zijn Finse collega Aki Kaurismäki.

You, the living is groots in zijn ogenschijnlijke eenvoud. Ogenschijnlijk omdat achter die eenvoud een filmmaker schuilgaat die met een bijzonder oog voor detail in ieder beeld precies bereikt wat hij wil bewerkstelligen en film vrijwel terugbrengt tot de essentie van pure beeldtaal. Het is de verstilde werkelijkheid van Anderson die ons confronteert met uitvergrote alledaagse zaken en mensen. De op zich onbeduidende taferelen getuigen bij nader inzien van heel wat meer diepgang en achtergrond maar doorgaans staan wij er niet (meer) bij stil. Anderson doet dat wel en vestigt zo de aandacht op triviale, banale aspecten van het leven. Of zoals hij zelf zegt: “You, the living gaat over de mens, over zijn grootsheid en zijn misère, zijn vreugde en zorgen, zijn zelfverzekerdheid en zijn paniek. Een wezen waar we om kunnen lachen maar ook om kunnen huilen. Het is eigenlijk gewoon een tragische komedie of een komische tragedie over ons.” Daar kunnen wij weinig aan toe voegen.

NB: Als voorfilm bij You , the Living is de korte animatiefilm Mortel van de Nijmeegse animatiestudio Mooves te zien. Mortel van Remco Polman was ook de Nederlandse inzending voor de Oscars in de categorie beste korte animatiefilm. 

Constant Hoogenbosch
©Movie Machine 2008