Het is geweldig jezelf te kunnen verplaatsen in fantasiewerelden waar je als held niet klein te krijgen bent. Het wordt een andere zaak wanneer je jezelf verliest in die wereld, niet meer terug wilt keren en uiteindelijk maar moeilijk onderscheid kunt maken tussen beide. Gebaseerd op de bestseller Niets is alles wat hij zei presenteert debuterend regisseur Nic Balthazar een innemende psychologische karakterstudie die kanttekeningen zet bij de steeds verder gaande virtuele werelden.

Ben is een licht autistische jongen die zichzelf verloren heeft in de wereld van online games. Daar is hij de held die zich niets laat vertellen en zich door het ene na het andere avontuur slaat. In werkelijkheid is hij een timide jonge die op de technische school voortdurend mikpunt is van vernederende pesterijen die zijn leven tot een hel op aarde maken. Hoewel Ben niet goed weet hoe hij met zijn gevoelens om moet gaan is duidelijk dat hij een lopend kruitvat is dat vroeg of laat uit woede en frustratie tot ontploffing zal komen. Dat er uiteindelijk ook iets voorvalt wordt van meet af aan duidelijk wanneer de moeder van Ben met haar uitspraken wijst op een tragische afloop. De enige geestverwant die Ben heeft is zijn online gamevriendin Scarlite. Zij staat hem bij in zijn nood en leert hem voor zichzelf op te komen. Doordat Ben een verstoord beeld heeft van de werkelijkheid pakt dat alleen heel anders uit.

Mensen die zich verliezen in de wereld van een spel zagen we eerder in het Spaanse Heart of a warrior (2000) en Mazes and monsters (1982). In laatstgenoemde is het een jonge Tom Hanks die zich onder druk van zijn vrienden verliest in het roleplaying game Mazes and Monsters met alle tragische gevolgen van dien.

Ben X is gebaseerd op de bestseller Niets is alles wat hij zei, dat op zijn beurt weer gebaseerd is op een waargebeurd verhaal. Het boek werd ook al tot een toneelversie bewerkt onder de naam Niets.  
De film biedt een prachtig podium om de virtuele wereld op te laten gaan in de werkelijke wereld en vice versa. Regisseur Balthazar liet hele scènes spelen in cyberspace met virtuele acteurs waarbij gebruik werd gemaakt van het bestaande role playing computergame Archlord van Codemasters. Met aanwijzingen van Balthazar speelden de gamers hun scènes waarop Balthazar deze sequenties integreerde in de live-action filmbeelden. En met een verbluffend resultaat. Balthazar heeft het zich voor zijn debuutfilm zeker niet makkelijk gemaakt en legt de lat bijzonder hoog. Toch levert hij met Ben X zondermeer één van de beste Belgische films in jaren af met een productie waarop weinig tot niets aan te merken is. 

Ben X beleefde zijn vuurdoop tijdens het World Film Festival in Montreal en kreeg na afloop een staande ovatie. Het was de aanwezigen in de zaal wel duidelijk dat ze iets bijzonders gezien hadden, niet alleen op technisch niveau maar ook als innemend drama met uitstekende vertolkingen van Greg Timmermans en Laura Verlinden. Inmiddels is Ben X ook de officiële Belgische inzending voor de Oscars voor de categorie Beste niet-Engelstalige Film. Wanneer de film een nominatie krijgt dan geven we hem een meer dan goede kans op een Oscar. En terecht!

Constant Hoogenbosch
©Movie Machine 2007