Sommige boeken staan bekend als onverfilmbaar. Het werd bijvoorbeeld gezegd van The Lord of the Rings, maar dat lag in feite alleen aan de kwaliteit van de special effects ten tijde van het verschijnen van de dikke pil van Tokien. Het werd ook gezegd van De Avonden van Gerard Reve. Vanwege geheel andere reden. Soms is een verhaalstructuur zo complex dat het zich simpelweg niet leent voor verfilming. Dat werd ook geroepen over het controversiële Les Particules Elémentaires uit 1998 van de Fransman Michel Houellebecq. Toch waagde de Duitse regisseur Oskar Röhler zich aan een Duitstalige filmversie, waarvoor hij de vrijheid nam wat locaties en de tijd waarin verhaal zich afspeelt te veranderen.

Elementarteilchen, zoals we de film van Röhler maar even zullen noemen, vertelt het verhaal van twee halfbroers, Bruno en Michael. Hun losbandige hippie moeder Jane (een rol van Nina Hoss, die we een aantal maanden geleden nog haar hart zagen verliezen aan een masai-krijger in The White Masai) kijkt niet echt naar haar zoons om en stelt ze pas op latere leeftijd van elkaars bestaan op de hoogte. Michael (Christian Ulmen) is een moleculair bioloog die de manier gevonden lijkt te hebben om menselijke en dierlijke voortplanting te realiseren zonder gemeenschap. Hij besluit zijn huidige baan op te zeggen en naar Ierland te vertrekken om zijn onderzoek af te ronden. Bruno (Moritz Bleibtreu) worstelt met zijn seksuele verlangens en ontmoet op een nudistenvakantie de liefde van zijn leven, waarmee hij een stormachtige en nogal open en vrije relatie begint.

Röhler introduceert zijn personages in rommelig gemonteerde en niet afgemaakte snelle scènes. Een langdurige flashback die de voorgeschiedenis van de twee halfbroers moet schetsen is met lelijke schreeuwerige kleuren vormgegeven die pijn doen aan je ogen. Daarnaast wekt de snelle afwisseling en het niet uitspelen van de scènes al snel irritatie op. Dat het hier gaat om een boekbewerking die niet teveel wil afwijken van het bronmateriaal wordt hier dan ook pijnlijk duidelijk.

Naarmate de film vordert, lijkt Röhler zijn draai gevonden te hebben en eindelijk de zo gewenste rust in te bouwen. Dat het toch compleet mis gaat ligt aan de twijfelachtige keuzes die de regisseur maakt. De nadruk komt sterk op de nogal heftige verhaallijn van Bruno te liggen, maar worden zo nu en dan afgewisseld met de nogal saaie belevenissen van Michael. Het feit dat een vedette als Franka Potente op een gegeven moment haar opwachting maakt, wordt nauwelijks benut en actrice uit Lola Rennt hangt er eigenlijk maar een beetje bij. Ze krijgt nauwelijks de kans om haar kunsten fatsoenlijk te vertonen.

Sommige boeken lijken inderdaad niet verfilmbaar. Op zich is de essentie van Hollebecqs werk prachtmateriaal voor een filmbewerking. Het valt de acteurs nauwelijks kwalijk te nemen dat ze zo slecht uit de verf komen. Het is vooral de regie die Elementarteilchen tot een gigantische rommel maakt. Röhler leek na zijn intieme film Die Unberührbare een veelbelovend jong talent in de Duitse cinema. De vraag is of iemand hem ooit nog Elemantarteilchen gaat vergeven.

Arjan Welles © Movie Machine