Movie Machine zet m.i.v. vanaf woensdag 14 september in de Gouden Zaal van Villa LUX in Nijmegen de cursus Filmaspecten I neer. In vijf lessen gaant we in op bekende maar minder vaak besproken aspecten van het medium film.
1 De optiteling van een film, niets belangrijker dan een eerste indruk
De optiteling van een film wordt in veel gevallen niet gemaakt door de regisseur zelf, maar door een kunstenaar of grafisch vormgever. Aan de hand van een reeks voorbeelden uit heden en verleden ontvouwt zich de geschiedenis en ontwikkeling van de optiteling, de trends en de totstandkoming en achterliggende filosofie van een reeks artistieke hoogstandjes. Zo zien we onder anderen de opvallende aanpak van grafisch ontwerper Saul Bass en zijn werk voor de films van Alfred Hitchcock en Otto Preminger. We bekijken de werkwijze van Maurice Binder voor de James Bond films en Barbarella en bespreken we het werk van Richard Morrison, die juweeltjes afleverde voor films als Brazil, Sweeney Todd: The Demon Barber of Fleet Street, Vantage Point en Batman van Tim Burton. Uiteraard wordt ook Kyle Cooper niet vergeten, die met zijn revolutionaire openingssequentie van Seven van David Fincher een ware aardverschuiving veroorzaakte in de aanpak en vormgeving van openingssequenties.
Naast de verschillende designers kijken we ook naar verschillende soorten optitelingen, de regels, hoe daarvan wordt afgeweken en de verhouding van optiteling tegenover aftiteling. De titel sequentie van de Pink Panther films heeft een heel andere achtergrond en lading dan de naargeestige proloog van Soylent Green uit 1973 van Richard Fleischer. Als klap op de vuurpijl volgt er een analyse van de beroemdste en opvallendste optiteling ooit: Once upon a time in the West.
2 Filmposters, kunst en marketing hand in hand
De filmposter is niet zomaar een plaatje voor de film. Hij maakt in hoge mate deel uit van de beeldvorming van de film voordat het publiek nog enig bewegend beeld van de film gezien heeft. De totstandkoming van een filmposter is het zoeken naar een balans tussen kunst en marketing en een voortdurend touwtrekken tussen functionaliteit en creativiteit. In deze les besteden we aandacht aan de geschiedenis en ontwikkeling van de filmposters. We bekijken het werk van grote kunstenaars als Bob Peak, Drew Struzan en Saul Bass en zien hoe posters van eenzelfde film in verschillende landen qua vormgeving en aanpak sterk uiteenlopen. Soms zelfs zo sterk dat bijna niet meer herkenbaar is om welke film het gaat. We bekijken de trends en de schaamteloze wijze waarop verfrissende designs door anderen worden geplagieerd. Is het ook al eens opgevallen dat Anthony Hopkins vrijwel altijd op de zelfde wijze op de filmposters van zijn films staat, dat er sinds The Matrix ineens allemaal afgesneden koppen op posters staan en dat we talloze acteurs en actrices op de rug zien terwijl ze met gebogen hoofd opzij kijken?
De ambachtelijke aanpak van tekenen en schilderen wordt door de komst van de computer en programma’s als Photoshop meer en meer naar de achtergrond gedrongen. Hedendaagse filmposter ontwerpen kenmerken zich steeds meer door functionaliteit dan door artistiek inzicht en creativiteit.
3 Director’s cuts, remakes en sequels, oude wijn in nieuwe zakken?
De afgelopen jaren worden we om de oren geslagen door begrippen als director’s cuts, remakes, sequels, reboots en re-imaginations. Maar wat zijn dat nu eigenlijk en waarom worden ze gemaakt? Zijn remakes wel altijd verbeteringen, wat is de invloed van de komst van de DVD en wie is Allan Smithee? In deze les een geschiedenis en ontwikkeling van de remake en het vervolg, maar ook aandacht voor de achterliggende mechanismen, waarbij een brug geslagen wordt naar muziek, boeken en beeldende kunst. Aan de hand van sprekende voorbeelden worden originelen en remakes naast elkaar gelegd en verschillen besproken. Daarbij komt ook de problematiek van het tijdsbeeld en in het verlengde daarvan de stijl en vormgeving van de film aan bod. Zo vergelijken we onder anderen originelen en remakes van Ben Hur, King Kong, Millennium: vrouwen de mannen haten, Let the right one in (remake Let me in), Le Salaire de la Peur (remake Sorcerer: wages of fear), The Day the Earth Stood Still en de fiasco’s rond remakes van Les Diaboliques en Psycho.
In het verlengde van de remakes bekijken we ook het aspect van de director’s cut, dat met de komst van de DVD ineens een vogelvlucht heeft genomen. Waarom zijn deze doorgaans langere versies van de film ineens beschikbaar en waarom worden ze niet gewoon in de bioscoop vertoond. We bespreken onder anderen Blade Runner, Apocalypse Now, Close Encounters of the Third Kind, het schandaal rond Alien 3 en de vluchtweg van Allan Smithee.
4 Propaganda en discutabele boodschappen
In veel films uit heden en verleden zit een flinke dosis propaganda en treffen we verborgen, vaak zelfs zeer discutabele boodschappen aan. In deze les bespreken we de regelrechte propaganda film maar ook bekende publieksfilms uit heden en verleden die tussen de regels discutabele boodschappen, vooroordelen en stereotypen verwerken.
We bespreken propaganda films als Der Hitlerjunge Quex, Triumph des Willens en de Chinese film The Red Detachment of Women maar ook meer verdekte (kwalijke) boodschappen in de animatiefilm Song of the South, de Japanse animatiefilm Barefoot Gen, discutabele karakters als Tarzan, Indiana Jones en de wijze waarop in Disney films de karakters worden getekend en neergezet. Verder bespreken we dreiging van de Koude Oorlog, die in de jaren vijftig en zestig zijn weg naar vele films vond (waaronder The Day the Earth Stood Still) en kijken we naar de gespannen relatie tussen Hollywood en het Amerikaanse leger als het om (Vietnam)oorlogsfilms gaat (waarom kregen War Hunt en Apocalypse Now geen steun en Top Gun wel en welke scene wilde het Amerikaanse leger absoluut uit Windtalkers van John Woo verwijderen en waarom?). Maar onderschat ook de zo onschuldig ogende tekenfilms als Tom & Jerry en Speedy Gonzalez niet. Ze droegen bij aan sterke stereotypering die tegenwoordig op heel wat tegenstand stuit.
5 De Oscars, een blik achter de schermen
Alle grote filmprijzen die in november, december, januari en februari worden uitgereikt lijken de opmaat te zijn naar dat gouden beeldje, de Academy Award ofwel Oscar. In deze les besteden we aandacht aan de historie, de mijlpalen en opzienbarende gebeurtenissen uit bijna honderd jaar Oscar geschiedenis. Wie is die Oscar, waarom is er dat beeldje en waar staat het voor? We kijken naar de regelgeving, het voortdurende spanningsveld rond de Oscars als politiek platform en de Oscar als prestigieuze filmprijs die ook een bevestiging is voor de (commerciële) plaats die een acteur, actrice of regisseur in Hollywood inneemt. We bekijken ook hoe de Oscar zich verhoudt tot onder anderen de Golden Globes, de verschillende Gilde prijzen en de prijzen die worden toegekend door de ‘Film Critic Circles’ van de grote Amerikaanse steden. Daarbij vergeten we ook de Razzies niet, de uitreiking van de prijzen voor de slechtste filmprestaties daags voor de Oscaruitreiking. Deze les valt samen met de start van het ‘award season’ dat zijn climax bereikt met de uitreiking van de Oscars. Uiteraard komt ook het circus van de rode loper aan bod, wie er wel of niet in de zaal zitten en is er een keur aan interessante anekdotes, smeuïge optredens en schandalige vertoningen.
* Cursusduur: 5 lessen van 2 ½ uur (inclusief ruimte voor vragen en discussie).
Bij deze cursus bestaat de mogelijkheid tot het volgen van losse lessen – er wordt wel onderling verwezen naar materie uit de verschillende lessen.
Meer informatie over deze cursus via info@moviemachine.nl.
Cursusdata: woensdag 14/21/28 september en 5/12 oktober
Locatie: Villa LUX in Nijmegen aan de Oranjesingel 42.
U kunt zich voor deze cursus opgeven via deze link: http://www.lux-nijmegen.nl/lux/allelux/filmaspecten-i
Je kunt niet meer reageren.